De on-betrouwbaarheid van onderzoek naar succesfactoren

Waarom hebben getalenteerde mensen moeite hun doelen te bereiken, terwijl minder talentvolle mensen het ene na het andere succes boeken? Dit is een veelgestelde vraag, waarop een reeks van zelfhulpboeken ‘op onderzoek gebaseerd’ antwoord geeft.

Hoe betrouwbaar zijn deze onderzoeken ?

In de Griekse oudheid probeerde een vriend de dichter Diagoras, bijgenaamd ‘de atheïst’, te overtuigen van het bestaan van goden. Hij wees Diagoras op de vele zeelieden die van de verdrinkingsdood waren gered, doordat ze de goden hadden aangeroepen. Diagoras antwoordde dat de verdronken zeelieden waarschijnlijk ook de goden haddden aangeroepen. Hij beargumenteerde dat wanneer alle drenkelingen de goden aanroepen, maar niet alle drenkelingen worden gered, het aanroepen van de goden niet als redmiddel kon worden gezien.

De meeste onderzoeken naar succesfactoren zijn niet betrouwbaar, omdat ze net als Diagoras’ vriend alleen naar de succesverhalen hebben gekeken. De verhalen van de mensen die geen succes hebben geboekt, maar hetzelfde hebben gehandeld, werden niet onderzocht.

Welke optie is de beste?

U bent verantwoordelijk voor het wagenpark van uw bedrijf. Het wagenpark bestaat uit een gelijk aantal SUVs en sedans. De SUVs rijden 4 kilometer en de sedans 8 kilometer per liter brandstof. Alle auto’s rijden 20.000 kilometer per jaar. Om het milieu minder te belasten en de kosten te drukken, gaat u de sedans of de SUVs vervangen.

U heeft twee mogelijkheden:

  • De SUV, die 4 kilometer per liter rijdt, te vervangen door een model dat 8 kilometer per liter rijdt
  • De sedan, die 8 kilometer per liter rijdt, te vervangen door een model dat 20 kilometer per liter rijdt

Welke optie is de beste?

Lijkt de sedan vervangen de beste keus? Een toename van twaalf kilometer per liter in plaats van vier kilometer per liter?

Toch is het verstandiger de SUV te vervangen.

  • De SUV verbruikt 5000 liter om 20.000 kilometer te kunnen rijden. Het vervangend model zal 2500 liter gebruiken om deze afstand af te leggen.
  • De sedan verbruikt 2500 liter om 20.000 kilometer te kunnen rijden. Het vervangend model zal 1000 liter gebruiken om deze afstand af te leggen.

Vervanging van de SUV bespaart 2500 liter, vervanging van de sedan slechts 1500 liter, per auto op jaarbasis.

Door te kiezen voor vervanging van de sedan, heeft u zich laten misleiden door de natuurlijke neiging tot lineair denken. Als er 12 blikjes in een doos zitten, dan zitten in twee dozen 24 blikjes, in drie dozen 36 blikjes enz.

In zaken is het vaak nodig niet-lineair te denken, om juiste beslissingen te nemen.

Welke beslissingen vertrouwen we aan machines toe en welke beslissingen willen we zelf blijven nemen?

Machines, die naast het uitvoeren van geprogrammeerde taken in toenemende mate in staat zijn zelf te leren, spelen een steeds grotere rol in ons leven. Niet-menselijke beslissingen zullen steeds vaker worden genomen.

Het is belangrijk te bepalen welke beslissingen we aan machines toevertrouwen en welke beslissingen we door mensen willen laten blijven nemen. Om een weloverwogen afweging te kunnen maken dienen de risico’s – van niet-menselijke besluitvorming – in beeld te worden gebracht.

Deze risico’s kunnen worden afgewogen aan de hand van twee factoren: de voorspelbaarheid van de te nemen beslissing en de gevolgen van een verkeerde beslissing.

Voorspelbare beslissingen kunnen goed door machines worden genomen, vaak veel beter dan door mensen. De gevolgen van een verkeerde beslissing kunnen verstrekkend en minder verstrekkend zijn.

Een belastingaanslag is een beslissing die voorspelbaar is, met weinig verstrekkende gevolgen. Wanneer een verkeerde beslissing is genomen, kan de gedupeerde bezwaar maken en de fout worden hersteld. De interpretatie van medische gegevens is ook een voorspelbaar proces, maar de gevolgen van een verkeerde diagnose zijn verstrekkend.

Als vuistregel kan worden genomen dat de grens van het nemen van niet-menselijke beslissingen dient te worden gelegd waar de voorspelbaarheid van de te nemen beslissingen onvoldoende is en waar de gevolgen van een verkeerde beslissing te verstrekkend zijn.

 

De grens, die bepaalt of menselijke dan wel niet-menselijke beslissingen de voorkeur hebben, is flexibel. Veranderingen in de voorspelbaarheid van een te nemen beslissing en de gevolgen van een verkeerde beslissing kunnen de grens verleggen.